04.04.2019
0

Publikacja wizerunku maratończyków

Zbliża się sezon maratonów. Ich organizatorzy mogą zastanawiać się, na jakiej podstawie publikować wizerunki osób zgłoszonych do udziału w zawodach. Na co zwrócić uwagę w kontekście wizerunku uczestników, organizując tego typu imprezy?

Publikacja wizerunku maratończyków

Zgoda na publikację nie zawsze potrzebna

Zgodnie z art. 81 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych rozpowszechnianie wizerunku wymaga zezwolenia osoby na nim przedstawionej. W braku wyraźnego zastrzeżenia zezwolenie nie jest wymagane, jeżeli osoba ta otrzymała umówioną zapłatę za pozowanie. Zgodnie jednak z ust. 2 tej regulacji zezwolenia nie wymaga rozpowszechnianie wizerunku:

  • osoby powszechnie znanej, jeżeli wizerunek wykonano w związku z pełnieniem przez nią funkcji publicznych, w szczególności politycznych, społecznych, zawodowych;
  • osoby stanowiącej jedynie szczegół całości takiej jak zgromadzenie, krajobraz, publiczna impreza.

Jeżeli zatem wizerunek osób biorących udział w maratonie będzie wykorzystywany wyłącznie w postaci przykładowo zdjęcia całej imprezy, to wówczas nie ma potrzeby uzyskania zgody poszczególnych jej uczestników na rozpowszechnianie. Jeżeli jednak rozpowszechnianiu ulegnie wizerunek kolejnej osoby, to wówczas oczywiście jej zgoda jest niezbędna. Co istotne, zgoda może być udzielona w dowolnej formie, ale z uwagi na fakt, że ciężar udowodnienia, że faktycznie została ona udzielona spoczywa na wykorzystującym wizerunek, właściwą formą jest forma pisemna.

Zgoda na publikację może zostać wycofana

Prawo do odwołania zgody  na rozpowszechnianie wizerunku można wywieźć z treści art. 23 i 24 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 23 Kodeksu cywilnego dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Zgodnie z kolei z art. 24 § 1 ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny.

Wizerunek podlega zatem ochronie, jako dobro osobiste. Pytanie oczywiście zachodzi, gdzie zachodzi naruszenie dobra osobistego, jeżeli sam zainteresowany udzielił już zgody na rozpowszechnianie wizerunku. Otóż może mieć ono miejsce, w przypadku, gdy wizerunek zostaje wykorzystany w sposób niezgodny z udzieloną zgodą, np. wykracza poza jej zakres. W takim wypadku na podstawie przywołanych regulacji zainteresowany może zażądać zaprzestania naruszania jego dobra osobistego, co oznacza oczywiście wycofanie zgody na rozpowszechnienie wizerunku.

Jeżeli natomiast wizerunek jest wykorzystywany w sposób prawidłowy (zgodnie z wyrażoną zgodą) to zasadniczo nie powinno mieć miejsca wycofanie takiej zgody. Jeżeli jednak nastąpi, to powinno łączyć się łączyć z poniesieniem konsekwencji odszkodowawczych przez wycofującego zgodę.

Wycofanie zgody na rozpowszechnianie wizerunku może wynikać z faktu wykorzystywania wizerunku w sposób sprzeczny z udzieloną zgodą.

  

Czytaj również:

 

Podstawa prawna

  • Ustawa z 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r., poz. 1191 ze zm.) - art. 81,
  • Ustawa z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r., poz. 1025 ze zm.) - art. 23 i 24.

 

Michał Łyszczarz
ekspert portalu PoradyODO.pl

 

Dodane komentarze